چگونه مزاج افراد را بشناسیم

در مقاله قبلی، در مورد آموزش شناخت مزاج، مطالبی ارایه شد. در این مقاله می خواهیم بدانیم چگونه مزاج افراد را بشناسیم؟

طبیب طب اسلامی که مزاج شناسی نداند، حق ندارد بیمار را معاینه و برای او نسخه بنویسد.

نکته

فردی را مزاج شناسی می کنید، می بینید علایم مختلف است، در نتیجه گیج و سردرگم می شوید. مثلا می بینید در مزاج جبلی یا مزاج کنونی هم علایم دم و هم سودا را دارد. بعد سردرگم می شوید. اما باید بدانید که ما فرد تک مزاجه در عصر کنونی کم داریم. خیلی از افراد دو مزاجه هستند. یا از اول دو مزاجه بودند، یعنی مزاج جبلی دو مزاجه داشتند. یا به لحاظ رعایت نکردن اصول زندگی صحیح، دو مزاجه یا سه مزاجه شدند.

مثلا فرد مزاجش صفرا و سودا بوده است (یعنی سودایی که از شدت صفرا و سوختن اخلاط آمده است)، هم زمان نیز غلبه بلغم در پاها هم دارد.

مزاج شناسی یک مطلب سهل و ممتنع است.

در عین سادگی، سخت است. یکی در مزاج شناسی در حد عمومی بلد است، یکی در حد تخصصی به مزاج شناسی مسلط است و یکی در حد فوق تخصصی. پس باید چوب، درخت، حیوانات، انسان ها، پرندگان و اصوات و… همه را مزاج شناسی کنید تا برای شما
ملکه شود.

مراحل مزاج شناسی به سه بخش تقسیم می شود:

رویت ظاهری
پرسش و پاسخ
معاینه و بررسی

رویت ظاهری

شما به محض دیدن یک موجود یا فرد، متوجه وجود یک سری از خصوصیات از جمله: حجم، رنگ، کنش ها و واکنش ها و… می شوید.
اگر این قسمت را به خوبی بیاموزید، بدون سوال از افراد، می توانید قسمت عمده مزاج شناسی را پیش ببرید.

الف) هیکل ظاهری

وقتی می خواهید فردی را مزاج شناسی کنید و مثلا به محض وارد شدن ایشان در اتاق، اولین چیزی که متوجه می شوید، هیکل او است.
گرما به سمت بالا می رود، پس فرد گرمایی، قد بلند است.
آب میل به پخش شدن دارد، پس رطوبت عرض را زیاد می کند و…

اگر چهارشانه و هیکلی بود (عرض زیاد و قدبلند) و هیکل و تنومندی او بیشتر به علت استخوان بندی و عضلات و گوشت بود، بدن این فرد دموی است.
اگر فرد هیکلی بود، اما قدش مانند فرد اول خیلی بلند نبود، اما حجم هیکلش بیشتر چربی بود و نه عضله و گوشت، این فرد بلغمی است.
اگر فرد دارای عرض زیاد نبود، اما قد بلند بود، این فرد دارای هیکل صفراوی است.
اگر این فرد نه قد خیلی بلندی داشت و نه عرض زیاد، هیکل این فرد سوداوی است.

تذکر: در شناخت مزاج فقط یک پارامتر ملاک نیست، بلکه برآیندی از معدل تمام ملاک ها لحاظ می شود.

ب) حرکات و سکنات، فعل و انفعالات

فردی که وارد اتاق طبیب می شود، از همان حرکت اولیه مشخص است که از این نظر در کدام دسته جای می گیرد.

مثلا:

فردی که صفراوی است، باز کردن در و بستنش و قدم برداشتنش با سرعت است. کلا حرکات و سکنات و حتی تکلمش، سریع است. زود گرم می گیرد و دارای حرارت در گفتار و کردار است. سریع بیماری خود را، شرح می دهد و زیاد حرف می زند.
اگر فرد دموی باشد، در عین اینکه هیکلش نشان دهنده مزاج دم او است، حرکات و سکناتش به سمت گرمی است. اما خشکی حرکات صفراوی را در افعال ندارد. بدن، قدم برداشتن و حرکات و سکناتش به علت وجود رطوبت، نرم تر است. سنگین تر از صفراوی گام بر می دارد. زیرا صفراوی حرارتش زیاد و سبک بار است. برای همین بچه هایی که خیلی گرما و صفرای زیاد دارند، به جای اینکه روی کف پا یا همه جای پا راه بروند، روی نوک پنجه راه می روند.
این مطلب را خانم ها چون بیشتر دقت می کنند، بیشتر می بینند. زیرا حرارت میل به سمت بالا دارد. از شدت انرژی زیاد، کلا صدای گرم مزاجان هم کلفت است. وقتی وارد می شود، سلام می کند، صدایش کلفت است و صدای دموی چون غیر از حرارت، رطوبت هم دارد، کلفت تر و مردانه تر است. به همین جهت صدای بعضی زن ها متمایل به صدای آقایان و برعکس نیز صادق است.
اگر فردی که وارد شد، چه زن و چه مرد، حرکاتش خیلی نرم و نازک بود و خیلی انعطاف داشت، آرام صحبت می کند و به آهستگی گام بر می دارد و هیکلش را هم که متصورید، این فرد بلغمی است. گاهی بلغم چنان در مردان غلبه پیدا می کند که حرکات و سکنات مردان را شبیه زنان می کند. مانند زنان ناز و کرشمه می ریزد و وقتی حرف می زند، انگشتانش را مانند زن ها با حالت خاص به آرامی تکان می دهد. این ها از شدت غلبه بلغم است که در طب نوین به هم خوردن نظم هورمونی می گویند.
اگر فردی دارای حرکات خشک و وسواس در حرکات و سکنات بود، کم صحبت و تودار بود، حتی گام برداشتنش خشک و مثل رباط بود با در نظر گرفتن هیکلش، فرد سوداوی محسوب می شود.

مراحل مزاج شناسی

رنگ پوست ظاهری

عموما افرادی که دارای چهره و صورت گلگون و متمایل به قرمزی صورت هستند، به علت جریان داشتن و تسلط خون، افرادی دموی هستند. وقتی می خندند یا حتی در حالت طبیعی، چهره اش در اصطلاح گل می اندازد.
در صفراوی ها به علت حاکمیت صفرا، رنگ پوست به سمت زردی کم رنگ می زند و اگر این گرمی و خشکی زیاد شود و غلبه کند، زردی پوست دقیقا واضح است.
اگر فردی که وارد شد پوست بدنش به سمت سفیدی بود، این فرد چون خون به علت وجود بلغم توان آمدن به سطح را ندارد و بیشتر تبدیل به غذای ذخیره یا خون ذخیره یا همان بلغم شده، پوستش به سمت سفیدی است. مثلا مردی که به زن سفید پوست علاقه مند می شود و فکر می کند در میل جنسی خیلی می تواند از او کام بگیرد. اما بعد از ازدواج متوجه می شود این خانم بلغمی و دارای ضعف جنسی است. البته این پارامترها یک طرفه نیست و تمام ملاک ها را باید جمع کرد و بعد حکم کرد این فرد بلغمی است یا صفراوی یا ….
در پوست افراد سوداوی، با دو مورد سودا مواجه هستیم.
الف: سودای در عمق
ب: سودای در سطح

سودای در عمق:

افرادی که دارای سودا در عمق بدن و خصوصا در عروق داخلی هستند، چون سودا به صورت سنگین در عمق فرو رفته است و به سطح نمی آید، پوست این افراد عمدتا متمایل به سمت سفیدی است. اما رفتارها، کنش ها و واکنش های سوداوی را به راحتی می توان در آن ها تشخیص داد.
این گروه را می توان از چشمانشان تشخیص داد که اسکلرا و سفیدی چشم، به سمت آبی می رود.
این قشر از افراد که بیشتر در خانم ها هستند، طیف وسیعی از خانم های زیبا را شامل می شود. چون خلط کثیف و غلیظ به عمق رفته و سطح پوست زیبا می ماند.

سودای در سطح

این گروه بیشتر دارای پوست تیره هستند. به خصوص در افرادی که دچار غلبه سودا شوند و کسانی که از شدت سوختن صفرا، دچار سودا شوند چون این خلط سوخته شده از صفرا لطیف تر است، به سطح می آید.
باید دقت داشت هر سیاه پوست و سفید پوستی، سوداوی نیست. مثلا کسی فکر کند این همه سیاه پوستان آفریقایی با این همه مزاج گرم و تر و اندام دموی، سودایی هستند اشتباه است.

تذکر

مزاج با غلبه مزاج فرق می کند. شاید فردی مزاج ذاتیش سودا است. این فرد درمان و دارو و پرهیزات لازم ندارد. اما کسی که غلبه سودا پیدا می کند، نیازمند دارو و درمان است. زیرا سودایش زیاد شده و در نتیجه مشکلات جسمی و روحیش زیاد شده است.

اما فردی که مزاجش سودا است، هیچ مشکلی در زندگی ندارد و راحت زندگیش را می کند.

پوست از لحاظ خشکی و رطوبت و نرمی:

در مزاج های خشک سودا و صفرا، شما از آغاز متوجه خشکی نسبی پوست دست و پیشانی و… می شوید.
البته این خشکی خیلی شدید نیست. اما وقتی آن را با نرمی پوست یک بلغمی مقایسه می کنید، در تجربه، سریع متوجه می شوید. زیرا خشک است.
هر جا آب باشد، نرمی است. هرجا آب باشد نرمی و رافت و بخشش است. به همین جهت، آب را رحمت خدا نام می برند.
پوست افراد رطوبتی مزاج ها مانند بلغم و دم، نرم است. از فاصله یک متری وقتی دقت می کنی متوجه بافت نرم آن، می شوید. مثل مقایسه دست یک زن و مرد.
اگر فردی دارای هیکل درشت عضلانی، قدی بلند، رفتار و سکنات گرم و انعطاف پذیر بود و رنگ پوستش هم گلگون و متمایل به قرمز بود و پوست خشکی هم نداشت، دموی محسوب می شود.
اگر فردی قد بلند، لاغر، متمایل به زردی چهره، حرکات، سکنات و تکلم سریع و پوست خشک داشت صفراوی است.

مزاج شناسی

مقدار و نوع رویش مو در بدن

برای موی مناسب ما احتیاج به دو پارامتر داریم:

حرارت معتدل
رطوبت معتدل

به همین علت، افرادی که دارای مزاج دم هستند، دارای موهای خوب و قوی هستند. (هم ازنظرکمیت و هم از نظر کیفیت) این افراد با داشتن دو پارامتر گرما و رطوبت، موهای مناسبی دارند.
در درجه بعدی صفراوی ها هستند و درجه های بعد سوداوی ها و بلغمی ها.
موهای بلغمی ها، کم حجم است و انبوه نیست. اما موهای سوداوی ها ضخیم است.
در بلغمی ها عمدتا موها نازک وکم پشت است، چون حرارت غریزی ضعیف است و ایجاد دخان نمی کند.
هر چه موی بدن نازک تر باشد، فرد دل نازکتر است. بنابراین می گویند” هرچه مو نازک تر، دل نازکتر”
موهای اندام های مختلف نیز، بسته به مقدار رطوبت و حرارت، تقسیم بندی می شود.
از نظر رنگ مو، هر فردی که گرمایی تر باشد، رنگ تیرگی مویش بیشتر است.
بنابراین به ترتیب رنگ موها: مشکی، خرمایی، قرمز، بور، طلایی، جوگندمی، سفید. مشکی نشان دهنده گرما و حرارت غریزی زیاد است.
خرمایی کمی خنک تر و به سمت قرمزی و به پایین نشان دهنده طبیعت سرد مغز و قوای بدن فرد است.
به همین جهت افرادی که سنشان بالا می رود، مویشان به سمت جوگندمی و بعد سفیدی می رود.

بسیاری از افراد در سنین کم موهایشان به سمت سفیدی می رود که این نشان دهنده ضعف مغز و سردی آن است.

آنچه برای مو مهلک است و آن را به سمت سفیدی می برد، غم، اندوه و استرس است.
هر چه رطوبت مو بیشترباشد، لختی و افتادگی مو بیشتر است و هرچه رطوبت مغز و مو کمتر باشد، پیچش و مجعد بودن مو، بیشتر است.
بنابراین پیچش مو و مجعد بودن زیاد، دلالت بر خشکی مغز و رطوبت کم دارد.
در سوداوی ها و صفراوی ها خشکی مو، بیشتر دیده می شود و با افزایش این خشکی، مو به سمت مجعد بودن می رود. مانند درختان.

شما در شمال کشور وقتی درختان را می بینید دارای شاخ و برگ منعطف و نرم و دارای رشد زیاد هستند. اما همین که به سمت پشت دامنه البرز به سمت مناطق خشک می روید، درختان تبدیل به درختچه می شوند و چوب این درختان خشک تر و گاها حالت به هم پیچیده و فرفری می شوند.

در بحث طب اسلامی کلا باید این توان را داشته باشید که نظام عالم را در بدن انسان پیاده کنید.

مطالعه عمیق روی مکانیسم عمل کانی ها و گیاهان و مطالعه بر روی اجزای آن ها موثر است.

در مناطقی که هوا گرم باشد، رویش گیاه زیاد و سریع است و درمناطقی که سرد است، رویش گیاهان کند است. همین نکته در بدن انسان در مورد مو پیاده می شود.

یا در مورد پوست، همیشه می گوییم جوش های روی پوست، دقیقا حکایت آتشفشان ها در روی زمین است.

مو در بعضی افراد بلغمی، رطوبتش چنان زیاد می شود که فرد موهایش از بس نرم می شود و رطوبتش زیاد می شود، پیازچه های مویش سست می شوند و ریزش مو می گیرد و موهایش حالت لخت است.
در افرادی که سوداوی هستند، اگر سردی و خشکی زیاد شود، به علت تکاثف و شدت خشکی، مانند چوب و هر شیء که خشکیش زیاد باشد می شکند، موهای این افراد نیز می شکند و موخوره هم پیدا می کنند.
اگر صفرا خیلی زیاد شود، این گرمی و خشکی به سمت بالا می رود و میل به سمت بالا دارد. در نتیجه به کاسه سر میخورد. وقتی به کاسه سر خورد، شدت حرارت به مرور زمان پیازچه های مو را می سوزاند و ریزش موی صفراوی، پیدا می شود.
حرارت صفرا چون لطیف است، از دو قسمت کتف و ناحیه اخدعین به سمت مغز می رود. و چون لطیف است از وسط مغز سریع عبور می کند و به سمت جلوی کاسه سر می رود. در نتیجه در ریزش موی صفراوی، ما شاهد ریزش بیشتر در ناحیه جلوی سر
هستیم. امکان دارد این ریزش شدت یابد و تبدیل به طاسی سر شود.
در ازدیاد گرما و رطوبت، چون حرارت در دموی ها هم خیلی بالا برود، این حرارت نیز مانند صفرا به سمت کاسه سر می آید، اما مانند صفرا توان عبور از لایه های مغز را ندارد که به سمت جلوی سر برود. زیرا دم علاوه بر حرارت، دارای رطوبت نیز هست و این رطوبت، سرعت وی را کند می کند. در نتیجه در وسط سر اقامت می کند و ریزش مو در کاسه و وسط سر به وجود می آید.

متاسفانه در طب سنتی تا میگویی ریزش مو، می گوید فلان روغن یا فلان گیاه را مصرف کن و این روش صحیح نیست.

این ریزش موها علل مختلفی دارد که علل آن ها با هم فرق دارد و یقینا درمان ها نیز متفاوت است.

پرسش و پاسخ

مهمترین و اصلی ترین و بنیادی ترین سوالی که خیلی مهم است از فرد بپرسید، این است که شما گرمایی هستید یا سرمایی؟؟

گرمایی یا سرمایی بودن فرد را باید، درست به فرد تفهیم کنید که شما عموما گرمایی هستید یا سرمایی.
زیرا بعضی خوب تفهیم نمی شوند. مثلا الان زیر کولر است و می گوید سردم است. باید به او تفهیم کنی که در هوای خنک راحت تر است یا هوای گرم.
اگر گفت هوای گرم را بیشتر دوست دارم و راحت تر هستم، یعنی این فرد سرمایی است.
با توجه به معیارهای دیگر بررسی می کنید که این فرد که سرمایی است سرد و خشک است یا سرد و تر؟ سوداوی است یا بلغمی؟
اگر لاغر بود و پوست خشن و کم رطوبتی داشت، به همراه علایم قبلی می شود سودایی.
اگر کمی چاق بود و چربی داشت و اضافه وزن و حرکات و سکنات و پوست نرم و… می شود بلغمی.
اما اگر گفت در سرما راحت ترم و سرما را دوست دارم پس این فرد گرمایی یا گرم مزاج است.
اگر این فرد گرم مزاج، لاغر بود و پوست خشک داشت و… صفراوی حساب می شود.
اگر این فرد گرم مزاج، دارای هیکل و چهارشانه بود و پوست نرم و صورت گلگون و… داشت دموی یا گرم و تر است.

پس یادمان باشد سوال گرمایی هستی یا سرمایی؟ پنجاه درصد راه را برای ما باز می کند.

سوال دوم تعریق بدن است. ازفرد سوال کنید زیاد عرق می کنید یا کم؟

در اصطلاح می گویند از کوزه همان تراود که در اوست.

اگر گفت زیاد، پس نشان می دهد این فرد یا دموی است یا بلغمی. اگر گفت کم یا سوداوی یا صفراوی است.
فرق عرق دموی و بلغمی دراین است که دموی در شرایط عادی با یک فعالیت کم هم عرق می کند، ولی بلغمی تا کمی کار نکند یا گرم نشود، زیاد عرق نمی کند. زیرا دفع عرق از بدن محصول رطوبت و حرارت با هم است. این حرارت است که رطوبت را به سمت خارج، هول می دهد.
تعریق صفراوی ها هم کم است اما زیر بغل و لباس زیرشان به علت ترشح و دفع زیاد صفرا، زود زرد می شود.
پس کسی که گرمایی است و زیاد عرق می کند دموی می شود.
کسی که گرمایی اما لاغر است و عرق خیلی کم می کند، صفراوی می شود.
کسی که گرمایی و هیکلی است هم از نظر قد، هم عرض و عرق هم زیاد می کند، دموی می شود.
کسی که سرمایی و هیکلی است و اضافه وزن دارد و تا تحرک زیاد نکند عرق نمی کند، بلغمی می شود.
کسی که سرمایی و لاغر است، خیلی هیکلی نیست، کم عرق می کند، سوداوی می شود.

البته بحث دو مزاجه ها و چند مزاجه ها هم مطرح است، مثل اینکه پایین تنه بلغم و بالا تنه صفرا است.

سوال بعدی میل خوردن و توان هضم او است. از فرد سوال می کنیم میل خوردن و توان هضم او چگونه است؟

میل و توان هضم، نوع مزاج حاکم بر درون بدن را نشان می دهد.
هر چه گرما و رطوبت معتدل تر باشد، میل و توان هم در تعادل به سر می برد.
هر چه گرما و رطوبت کم و زیاد شود، دو پارامتر به سمت افراط و تفریط کشیده می شود.
دموی ها به علت تسلط دو عنصر گرما و رطوبت در بدن و اعضای داخلی، میل خوبی برای خوردن خوراک دارند و هم توان هضم بالایی دارند. زیرا اگر رطوبت کم باشد، بدن توان تامین شیره و ساخت کیموس مناسب را ندارد و اگر حرارت مناسب نباشد، کیموس ومواد، خوب پخته نمی شوند.
بلغمی ها به علت افزایش رطوبت و افزایش حجم معده، گرسنگی و میل زیادی به غذا دارند. اما فرق میل به غذای آن ها با میل زیاد دموی ها در این است که این میل به غذای بلغمی ها، کاذب است.
به علت رطوبت زیاد و خلط بلغم، معده مدام درخواست غذا دارد و فرد زیاد غذا می خورد. اما به علت سردی،رطوبت زیاد، شلی و ضعف معده و عدم وجود حرارت در معده، دستگاه گوارش توان هضم غذا را ندارد. در نتیجه زیاد می خورد. اما چون هضم نمی شود، معده اش اذیتش می کند و ترش می کند و آروغ می زند و هم غذا عموما هضم نشده، از راه مقعد دفع می شود. اگر این وضع ادامه پیدا کند، ورم معده و سپس زخم معده می گیرد.
سوداوی به علت افزایش وجود خلط معده، هر چه سودا بیشتر شود، باعث افزایش میل کاذب به غذا می شود. اما به علت سردی و خشکی که باعث کوچکی معده شده، تا دو لقمه غذا می خورد و زود سیر می شود. در اصطلاح به این افراد می گویند تکه تکه غذا خور. چند لقمه می خورد، زود سیر می شود، اما یک ساعت بعد مجدد گرسنه اش می شود. چون مجدد سودا در معده اش می ریزد.
سودا گزندگی دارد و ایجاد گرسنگی می کند.
این افراد هم دستگاه گوارش ضعیفی دارند و هم عموما یبوست دارند.
دسته چهارم صفراوی ها هستند. این افراد به علت خشکی و حرارت بالا عمدتا اشتهای زیادی نسبت به گروه های قبل ندارند.
هرچه حرارت در این افراد زیاد شود، اشتها کم می شود. ولی به علت وجود گرما، هضم غذایشان خوب است.

دسته بندی دوم: از فرد بپرسید شیرینی بیشتر دوست دارید یا ترشی؟

اگر گفت شیرینی یا شوری، بدانید مزاج معده اش، سرد است.
اگر گفت ترشی، بدانید مزاج معده اش گرم است.
اگر گفت همه را می خورم چه شیرینی چه ترشی، مزاج معده دم است.

البته ما این ملاک را بیشتر در خصوص غلبه مزاج ها تعمیم می دهیم.

میل و توان جنسی:

این قسمت خصوصی افراد است و تا زمانی که مجبور نشدید، نیاز نیست در مورد این بند از افراد سوال کنید. اما یکی از موارد مهم تشخیص مزاج است. زیرا میل جنسی و قوت آن، از هضم های چهارگانه نشأت می گیرد.

میل یعنی اشتیاق و توان. منظور قدرت است.

مثلاً شاید فرد دوست داشته باشد جماع کند، اما هنگام جماع خسته شود یا زود انزالی داشته باشد.

دموی ها هم میل قوی و هم توان قوی دارند.
صفراوی ها میلشان از دموی ها بیشتر ، اما توانشان کم است. به علت وجود خشکی، جماع زیاد برایشان مضر است. باعث کم شدن رطوبت غریزی و فشار به اعضای رییسه می شود.
بلغمی ها میل و توانشان هر دو کم است، زیرا سرد و تر هستند.
سوداوی ها هم میلشان نسبت به بلغمی ها، بیشتر است اما درکل، نسبت به دو مزاج صفرا و دم کمتر است.
سوداوی ها نیز دارای توان کم در مسایل جنسی هستند.

تذکر به کلیه افرادی که قصد دارند فرزند داشته باشند:

شما اگر بخواهید یک دوچرخه هم بخرید، کلی تحقیق می کنید. برای یک لباس، کلی پرس و جو و… می کنید.

فرزند خیلی مهم است، بی گدار به آب نزنید.
حتما دو سه ماه، اگر نشد حداقل چهل روز قبل، اما سه ماه خیلی بهتر است، نزد یک طبیب طب سنتی و اسلامی بروید.
مزاج زوجین را بررسی کند، تا فرزند سالم تری داشته باشید و بعد مطالب حین نطفه گذاری و مطالب دوران حاملگی را رعایت کنید.
افرادی که غلبه صفرا دارند، بچه دار شوند و نطفه منعقد کنند، یقینا بچه آن ها بیش فعال و اهل شیطنت و مشکل ساز خواهند بود و این فرزندان در زندگی به علت صفرای زیاد، بیشتر خطا می کنند.
فرزندانی که ماحصل غلبه سودا باشند، فرزندانی ترسو، وسواسی، عدم اعتماد به نفس و … می شوند.
فرزندانی که ماحصل انعقاد نطفه مزاج های سرد و تر بلغمی باشند، افرادی می شوند که عموما فلج ها و نارسایی های مختلف در این فرزندان زیاد است. این افراد، افرادی سست و دارای ضعف روحی و جسمی خواهند بود. افراد تاثیر گذاری نخواهند بود. وبیشتر افراد تاثیر پذیری هستند. بیشتر به بیماری های عفونی و سرد مانند: سرماخوردگی، برونشیت و…دچار می شوند. بهتر است قبل از انعقاد نطفه تا حد ممکن به اعتدال مزاج اقدام کنند و خود درمانی هم نکنند.
سرمایی است فکر می کند باید خود را به گرمی جات ببندد. کلا سرما زاها را حذف می کند و گرمی جات با داروهای گرم می خورد. بعد دو مزاجه می شود.
یعنی وضع را از اول خراب تر می کند. سعی کنید تا در علمی کامل نشدید، برای خودتان و کسی نسخه ندهید.

معاینه فرد

در بحث معاینه فرد با دیدن زبان، چشم، موها و رگ های بدن به مزاج آن ها پی می بریم.