در مقاله قبلی، در مورد زناشویی و انعقاد نطفه نکاتی را ارایه کردیم. در این مقاله ادامه این مطالب را از دیدگاه طب ایرانی اسلامی در پایگاه سلامت اطریفل بررسی خواهیم کرد.

آداب انعقاد نطفه (تطهیر قوه مولّده)

بدان که احوال و اوضاعی که در حصول مزاج نطفه انسانی (که محل قابل نفس ناطقه و پذیرای آن است) به حصر و ضبط در نمی‌آیند؛ زیرا تفاوت ازمنه، اختلاف آفاق و اوضاع کواکب، احوال والدین، کیفیت اطعمه و اشربه و هزاران عامل دیگر در کیفیت مزاج نطفه دخیل‌اند. آن نطفه در چنان اوضاع و احوالی مطابق طبیعت و جبِلّت خود منعقد می‌شود و به وفق آن، قابلیت گرفتن عطایا و هبات باری تعالی را پیدا می‌کند.

خلاصه این که خلق و خوی والدین، تمامی احوال آنان در اوقات و نیات آن‌ها، احوال نفس اوقات در حال انعقاد نطفه و غذای مادر در زمان حمل (همانند دیگر اوصاف روانی و جسمانی او) همه در مزاج طفل تأثیری بسزا دارند، و حق سبحانه از مجرای وجود خود والدین نفخ روح می‌کند و روح از این مجاری رنگ می‌گیرد؛ چون آب آسمان از وادی‌ها.

ازدواج برای انشای صورت انسانی است نه برای اطفای شهوت حیوانی؛ و لذا تمام افعال و اعمال مورد قصد، پیش و پس از ازدواج باید به گونه‌ای باشد که بدین مقصود و غایت منتهی شود.

تمامی کیفیات نفسانی و مزاجی و احوال ظاهر و باطن والدین در کیفیت مزاجی و حصول استعداد نطفه انسانی دخیل‌اند و اشخاص مطابق همان کیفیات، دارای اخلاق و احوال گوناگون می‌شوند. لذا پدر و مادر باید بسیار مراقب اعمال و نیات خود باشند که همۀ آن‌ها در نحوه تکون صورت انسانی دخلی به سزا دارند.

دستورات و توصیه‌های پیامبر (ص) درباره مقاربت

پیامبر (ص) فرمودند: زن و مرد در حین مواقعه (جماع) رو به قبله یا پشت به قبله نباشند. حکمتش نیز آن است که توجه به هر جهتی را خاصیتی است به حسب نسبت علوی؛ چنانچه فرموده‌اند:

• توجه به جانب قطب جنوب و ستاره سهیل به جهت سهولت ولادت بسیار مؤثر است و به تجربه معلوم شده که اکثر حیوانات عند التولید به آن جانب متوجه می‌شوند.
• توجه به قطب شمال و دیدن آن و بنات النعش، صحت و تقویت چشم را مفید است.

تدابیر گوارشی و وضعیت معده در هنگام جماع

• پرهیز از پرخوری: وقتی که انسان بسیار سیر است و معده پر از غذاست، جماع خوب نیست؛ زیرا جماع در این حال مانع هضم شدن غذا می‌شود.
• توصیه بوعلی سینا: شیخ‌الرئیس بوعلی سینا در قانون می‌فرماید: اگر کسی با شکم سیر و پر از غذا می‌خواهد جماع کند، حداقل قبل از جماع مدتی حرکت کند که خوراک تا اندازه‌ای در معده جایگیر شود و به حالت شناور در ناید؛ بعد از جماع کردن هم تا می‌تواند زود بخوابد و زیاد بخوابد.
• زیان‌های شکم گرسنه: کسی که گرسنه است و معده اش خالی از خوراک است، باز نباید جماع کند؛ که جماع به حالت گرسنگی بیشتر از جماع با شکم سیری زیان دارد. زیرا جماع کردن با شکم گرسنه موجب از بین رفتن گرمای طبیعی بدن، گداختگی در تن و سبب دق می‌شود.
• بهترین زمان جماع: افضل اوقات جماع زمانی است که شخص هضم اول و دوم را پشت سر گذاشته و در اثنای هضم سوم است؛ و آن هنگامی است که غذا در معده هضم شده و دارد از معده سرازیر می‌شود که حدوداً سه یا چهار ساعت بعد از تناول غذا می‌باشد.

حقوق زناشویی و اعتدال در روابط

از آنجا که مبدا و سرچشمه بیشتر اختلافات زن و مرد در منزل، ارضا نشدن کامل یکی از طرفین یا هر دو طرف است، لذا زن و مرد باید سعی نمایند همواره بر تمایلات جنسی یکدیگر پاسخ مثبت داده و بر یکدیگر پشت نکنند. در روایات، کثرت جماع مستحب شمرده شده و این عمل باعث محبت و الفت بیشتر بین زن و مرد می‌شود. اما در عین حال باید توجه نمود که کثرت این عمل نباید به اندازه ای برسد که باعث ضعف قوای طرفین یا عدم امتیاز ایشان از حیواناتی که صورت ملکه شهوت هستند گردد (حیواناتی چون خروس که صورت ملکه شهوت و شهوت‌رانی می‌باشند).

در مقاله بعدی، ادامه این سلسله مباحث و نکات تکمیلی را دنبال کنید.