در ادامه سلسله مباحث آموزشی اطریفل پیرامون روش‌های اصولی درمان وابستگی و پس از بررسی تدابیر روحی مطرح‌شده در بخش یازدهم: تدابیر روحی و اصلاح سبک زندگی در ترک اعتیاد، در این بخش به بررسی نقش بنیادین تغذیه و اهمیت حیاتی پرهیزات غذایی می‌پردازیم.

نقش تغذیه و پرهیزات در درمان اعتیاد

اصل طلایی درمان به ضد و اولویت پرهیزات

نیاز نیست در همان ابتدا تمام قدرت خود را به رخ بیمار بکشید؛ بلکه باید آهسته و پیوسته عمل کنید. نخستین گام در این مسیر، تدوین دقیق پرهیزات غذایی است و پس از آن باید به تغذیه و اقلام دارویی مجاز پرداخت.

ممکن است مزاج پایه فرد معتاد گرم باشد یا مواد مورد استفاده او طبع گرمی داشته باشد، اما طبیب باید در بسیاری از مواقع پرهیز از سردی‌جات را تجویز کند؛ چرا که برودت و سردی مواد مخدر در اعماق بدن و استخوان‌ها نفوذ کرده است. البته این قاعده در افرادی که مصرف بسیار محدودی داشته‌اند متفاوت است.

علت اصلی منع سردی‌جات این است که تقریباً تمام مواد مخدر به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم موجب رسوب سودا و سردی در بافت‌ها می‌شوند. به همین دلیل، اگر پرهیز نشود، دارو و حرارت در بدن فرد نفوذ نکرده و به اعماق نمی‌رسد؛ در نتیجه فرد در هنگام ترک دچار دردهای شدید شده و فرآیند بازپروری با شکست یا سختی مواجه خواهد شد.

برای تقویت انرژی حیاتی و رفع ضعف عمومی در این دوران، مصرف فرآورده‌های مقوی طبع گرم مانند شیره خرما تحت نظر متخصص بسیار سودمند است.

دسته‌بندی و اهمیت پرهیز سردی‌جات

در صورتی که بیمار تمایل شدید به مصرف برخی سردی‌جات داشته باشد، باید حتماً آن‌ها را با مصلح مربوطه مصرف کند. همان‌طور که حکیم بزرگ جرجانی می‌فرماید: گاهی بیماری طولانی است و پرهیزات فراوان‌اند، اما طبیب صلاح می‌بیند یک ماده غذایی محبوب را با مصلح آن به بیمار بدهد تا روح بیمار قوی شده و اصطلاحاً روحیه بگیرد.

فهرست مهم‌ترین سردی‌جات نیازمند پرهیز:

• لبنیات و فرآورده‌های دوغی: دوغ طبعی سرد و تر دارد و بسیار سردکننده است؛ آب یخ و بستنی نیز برای این افراد سم مهلک محسوب می‌شود.
• صیفی‌جات سرد: گوجه، خیار، سرکه و آبلیمو. سرکه بسیار سرد و نفوذپذیر است و آبغوره و آبلیمو در رتبه‌های بعدی قرار دارند (مصرف سرکه استخوان‌ها را دچار درد شدید می‌کند).
• گوشت‌ها و پروتئین‌ها: گوشت گاو (به‌شدت سودازا)، مرغ و ماهی (به‌خصوص در وعده شب، مگر برای افراد بسیار گرمایی).
• برنج و حبوبات: برنج زیاد مضر است مگر به‌صورت دم‌پخت یک روز در میان؛ عدس نیز باید محدود شود و خوراک بیمار بیشتر بر پایه نان باشد.
• میوه‌های بلغم‌زا: موز از جمله اقلامی است که بلغم‌زایی بالایی دارد؛ هر ماده‌ای که لزج باشد حرارت در آن نفوذ نکرده و تبدیل به خلط خام می‌شود (مخصوصاً موزهای انباری و سردخانه‌ای که با گازهای مصنوعی زرد می‌شوند).
• فست‌فودها و روغن‌های صنعتی: مواد نگهدارنده و روغن‌های صنعتی به‌شدت مضر و تخریب‌کننده سلول‌های عصبی هستند.
• عوامل محیطی سرد: هوای سرد و سرمای مصنوعی کولر؛ افراد تحت درمان نباید در مجاورت مستقیم باد کولر قرار گیرند.

نکات تکمیلی در مدیریت تغذیه بیمار

ترشیجات موجب افزایش چشمگیر دردهای استخوانی می‌شوند. در برخورد با فرد در حال ترک، باید رویکردی متعادل داشت؛ نه زیاد سخت‌گیر بود و نه بیش از حد سهل‌انگار. مانند یک کودک از او مراقبت کنید، حرمت و حال روحی‌اش را حفظ کرده و مدام به او امید و انگیزه بدهید.

برای تقویت سیستم ایمنی، بهبود عملکرد گوارش و کاهش التهاب‌های عضلانی، استفاده از چاشنی‌های مفید و گرم مانند پودر زردچوبه در طبخ غذاها توصیه می‌شود. جهت مشاهده سایر مفردات دارویی و ارتقای سلامتی می‌توانید از فروشگاه خرید گیاهان دارویی اطریفل بازدید فرمایید.

در بخش بعدی از این مجموعه مقالات، به بررسی ابعاد تکمیلی درمان خواهیم پرداخت. برای مطالعه ادامه مباحث می‌توانید به بخش سیزدهم: عوارض مواد مخدر بر اعضای رئیسه و قلب مراجعه کنید.